Ngọc hợp mệnh nào? Chọn theo màu và giới hạn của cách chọn này
Ngọc có phổ màu rộng hơn nhiều so với hình dung phổ biến "ngọc là xanh". Nhờ vậy gần như mệnh nào cũng tìm được loại hợp.
Bảng tra theo màu
| Màu ngọc | Tên gọi | Hành | Hợp mệnh |
|---|---|---|---|
| Xanh lục | Lục ngọc, xanh đậu | Mộc | Mộc, Hoả |
| Trắng, trắng trong | Bạch để, băng chủng | Kim | Kim, Thuỷ |
| Tím nhạt | Tử la lan | Hoả | Hoả, Thổ |
| Vàng, nâu vàng | Hoàng phỉ | Thổ | Thổ, Kim |
| Đen (soi ra xanh) | Mặc thúy | Thuỷ | Thuỷ, Mộc |
| Xanh rêu đậm | Nephrite | Mộc | Mộc, Hoả |
Nguyên tắc dân gian: chọn màu cùng hành với mệnh (tương trợ) hoặc hành sinh ra mệnh (tương sinh); hạn chế hành khắc mệnh.
Ba lựa chọn hay được dùng
Mệnh Mộc và Hoả — ngọc xanh lục
Nhóm dễ chọn nhất vì xanh lục là màu phổ biến nhất của ngọc, có đủ mọi tầm giá từ nephrite thường đến phỉ thúy loại A chủng già.
Mệnh Kim và Thuỷ — ngọc trắng
Bạch để (nền trắng) ít được săn về màu, nhưng loại có nước cao — gọi "băng chủng" khi trong như băng — lại rất được chuộng. Với người sành, độ trong quan trọng hơn màu.
Mệnh Thuỷ và Mộc — mặc thúy
Nhìn đen tuyền, soi đèn xuyên qua thì ra xanh lục đậm. Được nam giới ưa chuộng vì màu trầm, dễ phối. Đây cũng là phép kiểm tra: mặc thúy thật luôn cho ánh xanh khi rọi đèn từ sau; đen đặc không chút xanh thì là loại đá khác.
Vấn đề thực tế lớn hơn chuyện mệnh
Khi chọn ngọc, có hai câu quan trọng hơn câu "hợp mệnh gì":
1. Loại A, B hay C?
Đây là mức xử lý, không phải xếp hạng đẹp xấu:
- A — không xử lý hoá học. Giữ giá, không xuống cấp.
- B — tẩy axit, tẩm nhựa. Đẹp lúc mua, nhựa ngả vàng sau vài năm.
- C — nhuộm màu, phai dần.
Một viên loại B màu rực đúng mệnh sẽ xuống cấp; một viên loại A màu nhạt thì không. Nếu phải chọn, chất đá đứng trước màu.
2. Có giấy kiểm định ghi mục xử lý không?
Giấy chỉ ghi "đá thiên nhiên" mà không có mục xử lý thì không chứng minh được loại A.
Khi màu hợp mệnh không phải màu bạn thích
- Món đeo hằng ngày: chọn màu mình thích. Vòng không ưa thì sẽ cất tủ.
- Món để bàn: chọn màu hợp mệnh — không phải đeo nên không vướng thẩm mỹ.
- Món đa sắc: ngọc "xuân đới thái" (tím + xanh) hoặc "phúc lộc thọ" (ba màu) chạm được nhiều hành cùng lúc.
Nói rõ giới hạn
Chọn ngọc theo mệnh là tập tục văn hoá có gốc lâu đời, hữu ích như một cách chọn màu có ý nghĩa. Nhưng:
- Việc một màu thuộc hành nào là quy ước, không phải tính chất vật lý đo được.
- Không ai cam kết được một viên ngọc mang lại tài lộc hay sức khoẻ.
- Ngọc không chữa bệnh. Nếu có vấn đề sức khoẻ, hãy đi khám.
Điều kiểm chứng được khi mua ngọc: đúng khoáng vật không, có xử lý không, chủng và nước thế nào, tay nghề chạm ra sao. Bốn thứ đó quyết định giá trị thật và đáng hỏi hơn mọi câu về mệnh.